Polski książę w Italii – życie i działalność Stanisława Poniatowskiego na tle epoki Grand Tour

Wykład Łukasza Mokrzyckiego z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu analizował znaczenie Grand Tour w drugiej połowie XVIII wieku, ze szczególnym uwzględnieniem Italii jako kluczowego etapu „edukacji w ruchu”, kształtującej europejską tożsamość poprzez doświadczenie kultury, instytucji i materialnej obecności przeszłości.

Na tym tle przedstawiona została biografia księcia Stanisława Poniatowskiego (1754–1833) jako modelowego reprezentanta późnego Oświecenia: arystokraty-projektanta, dla którego podróż i praktyka administracyjno-gospodarcza stanowiły element jednego programu porządkowania świata. Wykład omawiał jego nowoczesną formację (m.in. Korpus Kadetów, pobyt w Anglii i Cambridge), przedsięwzięcia modernizacyjne w dobrach Rzeczypospolitej oraz trzy włoskie podróże zakończone stałym osiedleniem między Rzymem a Florencją. Włoska „druga biografia” Poniatowskiego — mecenat, inwestycje w nieruchomości i rozwój kolekcji (zwłaszcza gliptyki) — została zinterpretowana jako konsekwentna próba utrwalenia ładu i pamięci po utracie państwa, a nie gest eskapizmu. Zwieńczeniem tej logiki był testament z 1830 roku, ukazany jako ostatni projekt oświeceniowego rozumu: zarazem narzędzie administracyjnego domknięcia życia i dokument odsłaniający granice porządku w obliczu konfliktów rodzinnych oraz rozproszenia zbiorów.

Łukasz Mokrzycki

Powrót do Wydarzenia 2026